اهمیت تغذیه سالم در قرآن

 

20160908_184757 20160908_184808 20160908_184858

نوشته خانم ها

فریده فتحی *-مریم فتحی

 

اهداف
قرآن مجید بعنوان کا ملترین منبع جهت رفع نیازهای مادی و معنوی انسان ها در دسترس همگان قرار دارد . قرآن به سلامتی انسانها اهمیت داده و راههای رسیدن به آن را نشان داده است . تغذیه یکی از مهم ترین عوامل سلامتی بسیار مورد توجه اسلام بوده و احکام و دستورات ارزشمندی در این مورد داراست .قرآن ،احادیث،روایات و احکام همگی از نظر تغذیه ی سالم،غنی و قوی هستند . بیش از ۳۰۰ آیه در قرآن بطور مستقیم یا غیر مستقیم موضوع غذا و تغذیه را به چالش کشیده است .
انسان بعنوان اشرف مخلوقات از چنان شان و مقامی برخوردار است که خداوند در آیه ای در قرآن ،از بیان آیات عظیمی که در آسمان ها و زمین وجود دارد تنها روی مسئله ی رزق و روزی انسان انگشت گذاشته و می فرماید “او خدایی است که نشانه های خود را به شما نشان می دهد و از آسمان برایتان روزی می فرستد ” (غافر/۱۳)
به همین د لیل غذای انسان باید از بهترین غذاها بوده تا بتواند تمام نیاز های تغذیه ای بدن انسان را براورده کند .
در قرآن به رابطه ی غذای پاک و عمل صالح اهمیت داده شده است . (مومنون/۵۱ ) که طی آن پیامبران توصیه به استفاده از غذاهای پاکیزه شده اند . همچنین به عموم مردم سفارش شده که از غذاهای طیب و حلال استفاده نمایند (بقره/۱۶۸)
خداوند استفاده از روزی های پاک الهی را از عوامل کرامت و فضیلت بنی آدم بر سایر مخلوقین یاد کرده است (اسرا/۷۰)
و با روزی های پاک بر انسان ها منت نهاده و شکر و سپاس در قبال چنین نعمتی را وظیفه او دانسته است (انفال/۲۶)
همه ی این عوامل ما را بر ان داشت که در مورد تغذیه در قرآن تحقیق کوچکی انجام داده تا راه گشایی جهت سایر مطالعات بوده و مورد استفاده ی علاقه مندان قرار گیرد
روش مطالعه
این تحقیق مطالعه ای کتابخانه ای است که در آن از آیات کلام ا… مجید ،تفاسیر مختلف و مقالات اینترنت استفاده شده است .
روش کار بدین صورت بود که ابتدا از کتب مختلف پس از مطالعه،فیش برداری انجام گرفت . پس از آن با توجه به موضوعات مختلف از فیش ها استفاده و مطالب تنظیم گردید .
یافته ها
مطالعات نشان داد ه است که قرآن کریم در خصوص بعد جسمانی انسان که جایگاه و میزبان روح مقد سی است اهتمام ویزه ای دارد و در پی ان اگاهی از اصول تغذی ی صحیح به منظور بهره مندی از یک تغذیه مناسب ضروری بنظر میرسد .
آگاهی انسان در مورد تغذیه صحیح منجر به طول زندگانی بیشتر و استفاده از حداکثر توان و ظرفیت روحی و جسمی در جهت پرورش و اعتلای به نهایت رشد و کمال به گونه ای است که بتواند از امانت الهی به طور شایسته پاسداری کرده و شکر نعمت ها را به جا آورد . .
سر لوحه آیات قرآن در مورد تغذیه آیات سورهی عبس/ ۲۴ و کهف/ ۱۹ است که در آن به دقت و نظارت در غذا سفارش سده است ((فلینظر الانسان الی الطعامه )) .در این آیه به انسان ها گفته شده که به غذای خود نظر کنند و دقت نمایند و اینکه غذا سالم و تمیز باشد .آلودگی در آن دیده نشود .مواد اولیه ی آن مناسب بوده و از همه ی گرو های غذایی استفاده شده باشد.طبخ آن صحیح باشد . در ظرف مناسب قرار گرفته باشد و مشکل بهداشتی نداشته باشد .تمامی این مسایل با دقت و نظارت خود شخص فابل درک است .در آیات بعدی همین سوره و سایر سوره ها به استفاده از کلیه ی گروهای غذایی توصیه شده است . امروز با علم تغذیه به مصرف ۵ گروه مواد غذایی اصلی و متفرقه اشاره شده است که در آیات قرآن هم میتوانیم آن ها را پیدا کنیم
۱-گروه نان و غلات (عبس /۲۵ ،انعام / ۶۶و ۱۴۱ ،۱۴۲ )
۲-میوه ها و باغها و سبزی ها (عبس / ۳۱ ،نحل/۶۹،مومنون /۱۹،واقعه /۲۰ ، صافات / ۱۴۶ و خرما / انعام۱۴۱ ،رعد / ۴نحل ۶،شعرا/ ۱۴۸ )۷
۳-گوشتها و اقسام آن به تفصیل در سوره انعام و (نحل / ۵ ،۶۶)و گوشت پرندگان (واقعه /۲۱)و حبوبات (عبس /۲۷)و ماهی ها
و غذا های حلال دریایی (نحل /۱۳،۱۴ و مائده /۹۶)
۴- شیر و لبنیات (نحل/۶۶ و مومنون / ۲۱ )
که چهار گروه اصلی مورد استفاده ی روزانه بدن انسان است و گروه متفرقه که شامل قند ها و چربیها از جمله عسل (نحل/۶۸و۶۹) که در آن از عسل به عنوان شفا ی مردم یاد شده و زیتون (عبس/۲۹،مومنون /۱۹،انعام/۹۹ و ۱۴۱ ،تین/۱)
استفاده از تمامی گروههای غذایی علم تغذیه با قرآن هماهنگی دارد .
در این کتاب اسمانی بیش از ۲۰ با ر در مورد خرما بحث شده است و از نظر تعداد موارد استفاده شده از خرما و نخل جایگاه اول مواد غذایی را داراست و در ان بعنوان رزق یاد شده است . رزق ماده ی غذایی است که کامل بوده و نیازهای جسمی انسان را براورده می کند .از نظر تغذیه ای میوه ای سرشار از قند فروکتوز بوده وسرعت جذب آن کم و به آرامی قند خون را بالا می برد دارای ویتامینها و مواد معدنی مختلف از جمله آهن است که برای کم خونی نیز توصیه می شود .مصرف خرما در سوره ی مریم جهت تسهیل در زایمان و تغذیه ی پس از زایمان به حضرت مریم توصیه شده است .
در بسیاری از آیات قرآن پاداشی جهت مومنان همراه با درختان تاک و زیتون و انار وعده داده شده است (انعام/۱۴۱ و رعد/۴ و اسراء/۹۱ و کهف/۳۲ و مومنون/۱۹ و یس/۳۴ و واقعه/۲۷،۳۳)
در مورد زیتون در آنجا که به زیتون قسم خورده است و از دیدگاه تغذیه زیتون و روغن آن یکی از بهترین روغنها و سرشار از اسیدهای چرب غیر اشباع وضروری برای بدن است. دو اسید چرب با ارزش امگا ۳ و امگا ۶ در زیتون وجود دارد که بدن انسان روزانه به آن نیاز دارد .استفاده از زیتون در آیات و سوره های مکرر وجود دارد که از جمله میتوانیم به (عبس/۲۹،مومنون/۱۹،انعام/۹۹و۱۴۱،تین/۱)
اشاره نماییم.
پس از گروههای غذایی در تغذیه ما با تنوع و تعادل غذایی روبرو هستیم که در آیات قرآن به تنوع غذایی اشاره شده است.در ۵۰ مورد از مواد غذایی با منشا گیاهی یا ترکیب مواد قندی و ۱۶ مورد استفاده از غذاهای حیوانی بعنوان مواد پروتینی و گوشتی نام برده شده است.
در مورد تعادل در مصرف مواد غذایی به خوردن و آشامیدن و اسراف نکردن توصیه شده است (انعام/۱۴۱،اعراف/۳۱ )
در قرآن به پاکیزگی ورعایت بهداشت مواد غذایی اهمیت زیادی داده شده است . بیش از ۸۰ بار در قرآن به استفاده از طیبات و غذاهای پاکیزه و حلال سفارش شده است که بحث در مورد غذاهای حلال و حرام از این مقوله خارج است ولی استفاده از غذاهای تمیز و طیب بسیار توصیه شده است(بقره/۱۶۸،۱۷۲ وطه /۸۱ و کهف/۱۹ ).
بحث و نتیجه گیری
در دین اسلام و قرآن به سلامتی انسانها توجه خاصی مبذول شده است و تغذیه بعنوان یکی از مهمترین ابعاد سلامتی در دینمان و کتاب آسمانیمان جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است .در قرآن به مسایل رژیم غذایی ،انتخاب دقیق مواد غذایی و اعتدال در خوردن توجه شده است.از انجاییکه انسان در مقام احسن تقویم قرار دارد ،باید بهترین تغذیه را نسبت به سایر موجودات داشته باشد .درقرآن به استفاده از شیر مادر بعنوان بهترین تغذیه ی نوزاد حداقل ۸ بار سفارش شده و پس از آن در سایر سنین به مصرف کلیه ی گروههای غذایی نان و غلات،میوه و سبزی،شیر،گوشتها(چهار پایان و پرندگان)
و حبوبات،تنوع و تعادل مواد غذایی ،استفاده از غذاهای گیاهی و حیوانی،خوردن به اندازه و اسراف نکردن توصیه شده است .
در مورد مصرف بعضی از مواد غذایی مغذی از جمله شیر (کاملترین غذا در طبیعت ) خرما ،زیتون ،عسل،انجیر،انار،انگور،ماهی (غذای سلامتی)و سایر میوه جات که از جمله توصیه های تغذیه ای روز دنیاست در آیات قرآن به وفور سفارش شده است و این به غیر از احادیث معتبر در این زمینه هاست.
در خاتمه در هنگام استفاده از این همه نعمات الهی باید از کسی یاد کنیم که با وجود نامش هیچ دردی زیان نمی رساند و نام او شفا ی
همه ی بیماری هاست (پیامبر ص )و این که از نعمت های پاکیزه ی او که روزی ماست استفاده کنیم و شکر گوییم اگر او را پرستش می کنیم(بقره/۱۷۲).

نظرتون و به ما بگین

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.