Shape Shape

تغذیه گیاهی در تولید سیب زمینی شیرین

Shape Shape
12/01/2022 07:05:23

تغذیه گیاهی در تولید سیب زمینی شیرین

 

 

1401/9/21

کشت گیاهان به روش آلی
(Organic Farming)
در
طرح توسعه منابع نیروی انسانی کشاورزی هراز
(کاپیک)


استاد راهنما :
پروفسور کاتانو و دکتر کاتو 
امیری-کارگران-نیک نژاد

 

 

مقدمه 
 
بعد از کشف و مصرف کود شیمیایی در سال 1915 و حشره کشها و قارچکشها در سال 1945  و علف کش ها در سال 1970 میلادی در کشاورزی سنتی انقلابی بوجود آمده و سبب افزایش میزان تولید و عملکرد محصولات مختلف در واحد سطح گردید . اما چندی نگذشت که ما شاهد ، شیوع و افزایش سرطان، ناراحتیهای قلبی، ناراحتیهای پوستی ،آلودگی آبهای زیر زمینی ، آلودگی هوا و… شدیم . بعد از مشاهده این مشکلات دانشمندان علوم کشاورزی اقدام به ارائه راه حلهای متعدد جهت حل این مشکل نمودند که یکی از آنها کشت گیاهاهان به روش آلی می باشد . آنچه که در کشت آلی مورد مصرف قرار می گیرد ، همگی برگرفته از طبیعت می باشد و هیچ گونه عوارض سوء برای گیاه ، محیط و انسان ندارد . آنچه که ما در کاپیک شاهد آن بودیم ، گیاهان کشت شده تحت شرایط ارگانیک فارمینگ ازمقاومت بیشتری در برابر آفات و بیماریها نسبت به گیاهان شاهد ( تحت رژیم کودها و مواد شیمیایی) برخوردار بودند. به عنوان مثال در کشت بهاره خیار، تحت کشت آلی میزان خسارت آن در برابر سفیدک دروغی بسیار کمتر از گیاه شاهد بوده است وبه همین صورت در کشت برنج ماشاهد بودیم بوته های تغذیه شده با کود آلی میزان مقاومت بیشتری در برابر کرم ساقه خوار داشتند . پروفسور کاتانو که معلم کشت آلی می باشد دلایل متعددی جهت مقاوم بودن بوته های کشت شده تحت ارگانیک فارمینگ را ذکر کردند که به شرح زیر می باشند :
(1)    ضخیم بودن لایه کوتیکول در گیاهان ارگانیک ، مانع ورود قارچ به گیاه می گردد .
(2)    میزان مواد سیلیسی ذخیره شده در آن زیاد می باشد که سبب مقاومت در برابر آفات می گردد . 
(3) به دلیل کوچک بودن سلول و نیز میزان کم نیتروژن و آب  در سلولهای گیاهان ارگانیک میزان مقاومت آنها در برابر آفات و بیماریها و نیز شرایط بد محیطی بیشتر می گردد در رابطه با کیفیت بالاتر محصولات آلی ، پروفسور کاتانو اشاره نمودند که ، ما دو نوع متابولیزیم در گیاه داریم . متابولیزیم نوع اول و متابولیزیم نوع دوم .
در متابولیزم نوع اول موادی مانند کربو هیدرات، پروتئین، چربی، ویتامین، الیاف فیبری، مواد معدنی و مواد دارویی تولید می شود و در متابولیزیم نوع دوم فقط کربوهیدرات، پروتئین، چربی و ویتامین بوجود می آید . در محصولات تولید شده به روش ارگانیک میزان مواد حاصله از متابولیزیم نوع اول نسبت به نوع دوم بیشتر می باشد و عکس این حالت در مواد تولید شده به روش شیمیائی وجود دارد .

محصولات تولید شده به روش کشت گیاهی :
 متابولیزیم نوع اول 
متابولیزیم نوع دوم 


محصولات تولید شده به روش شیمیائی :


در کشور ژاپن کشاورزانی که در زمینه کشت ارگانیک فعالیت دارند ، کود مورد نیاز خود را از کارخانه های تولید کننده این مواد خریداری می کنند و در زمینه تولید مواد ارگانیک اطلاعاتی ندارند و شرکتهای تولید کننده کود ارگانیک از انتشار اطلاعات مربوط به نحوه و روش تولید کود ارگانیک جلوگیری می کنند و تولید این مواد یک تجارت خوب برای آنان محسوب می شود . علیرغم جدید بودن این دانش، ما در کاپیک به نتایج بسیار ارزشمندی رسیدیم که با تأئید دکتر کاتو و پروفسور کاتانو کیفیت کودهای ارگانیک تولید شده به روش هوازی و غیرهوازی در کاپیک ،هیچ تفاوتی با کیفیت کودهای ارگانیک تولید شده در کشور ژاپن ندارد و شاید در بعضی از موارد بهتر نیز باشد و مواد اولیه مورد نیاز جهت تولید کودهای آلی ، همگی از شهرستان آمل تهیه شده و هیچ چیز آن وارداتی نمی باشد .
علیرغم سعی و تلاش جهت تجزیه و تحلیل و ارائه اطلاعات بدست آمده از کشت ارگانیک در زراعت برنج ، متأسفانه موفق به پایان این امر نشده ایم و امیدواریم حداکثر تا دی ماه 1379 آن را ارائه دهیم.
 

مواد و روشها
 
در زمینه کشت آلی در کاپیک آزمایشات مختلفی زیر نظر دکتر کاتو و پروفسور کاتانو در سال 1378 انجام شده که به نوع خود در کشور بی نظیر بوده و به دو بخش زیر تقسیم میشود:
1-    کشت ارگانیک صیفی و سبزیجات و تولید کودهای ارگانیک
2-    کشت ارگانیک برنج
که جزئیات آن به شرح زیر می باشد.
تهیه کود ارگانیک 
به منظور تهیه کودهای ارگانیک از دو روش زیر استفاده میشود:
1-    روش تخمیر هوازی
2-     روش تخمیرغیر هوازی

1-1 تهیه کمپوست به روش تخمیر هوازی
 
در این نوع تخمیر ، در ابتداء نوع کشت مشخص می گردد و سپس نوع مواد غذایی و میزان هر کدام از آنها مشخص می گردد . آنچه که در این قسمت مهم می باشد نوع مواد اولیه است چون باید ارزان و قابل دسترس برای کشاورز باشد.
آنچه که در کاپیک بیشتر مرد توجه قرارگرفت میزان در صد NPK  و قابل دسترس بودن آنها بوده است . و بر اساس جدول ضمیمه، میزان و درصد تک تک عناصر در کل کمپوست مشخص می گردد .
بر اساس میزان حجم کمپوست مورد نیاز باید یک منطقه با طول و عرض و ارتفاع مشخص انتخاب گردد که معمولاً ارتفاع آن 80  سانتیمتر بالاتر از سطح زمین می باشد . و سپس دور تا دور آن یک زهکش با عرض و عمق 50 سانتیمترایجاد می گردد . که در نمونه اجراء شده در کاپیک با توجه به حجم کمپوست که درحدود 1000 کیلو گرم بوده ، طول و عرض 5/2 متر و ارتفاع 80 سانتیمتر انتخاب شده ودرتهیه این سیلو در کاپیک از بلوک استفاده شده است و سپس در کف این سیلو 5 سانتیمتر پوسته برنج ریخته و روی آن یک لایه پلاستیک قرار می دهیم، سپس یک لایه خاک زغال در حدود 2 سانتیمتر بر روی آن می ریزیم و مواد زیر رابا همدیگر مخلوط می کنیم. 
سویا 30 کیلو گرم- استخوان پودر شده 12 کیلو گرم- پودر ماهی 12 کیلو گرم-کود مرغی 12 کیلو گرم- سبوس برنج 3 کیلو گرم .
که هر کیلو گرم ماده خشک دارای20 گرم ازت ، 15 گرم فسفر و 4 گرم پتاس می باشد .نکته قابل توجه آنکه قبل از انتقال این مواد به سیلو  باید به آن آب اضافه کرد و میزان رطوبت این توده در زمان انتقال در آن حد باشد که بعد از فشردن به آسانی قابل متلاشی شدن باشد و سپس یک سوم از این حجم را در درون سیلو ریخته وبعد از آن یک لایه نازک خاک بر روی آن می ریزیم و آنرا با پا می کوبیم سپس با شن کش چند خراش بر روی آن میدهیم تا خاک اضافه شده به سیلو ، یک مقدار کم با مواد خام آلی موجود درسیلو ، مخلوط گردد و این عمل تا پر شدن سیلو ادامه می یابد . بعد از اتمام کار، روی این مخلوط یک لایه کاه و کلش قرار داده تا به شکل گنبد درآید و با پوشش نایلون سیاه بر روی آن سبب خواهد شد تا از نور خورشید و باران مصون بماند. 
آنچه که در تهیه کود ارگانیک به روش هوازی مورد اهمیت می باشد کنترل درجه حرارت و رطوبت می باشد . اگر درجه حرارت بالاتراز50  درجه سانتیگراد باشد باعث خشک شدن کود و در نتیجه به خواب رفتن باکتریهای موجود در آن می شود در یک روز ابری در محیط سرپوشیده به دور از نور خورشید توده موجود در سیلو را خارج کرده و بعد از تهویه دادن درصورت نیاز با اضافه کردن آب به آن ، دوباره آنرا به سیلو برمی گردانیم. این عمل ممکن است چندین بار تکرار شود در کاپیک درحدود 6-5 مرتبه عمل هوادهی انجام شد و هدف آن جلوگیری از بالارفتن درجه حرارت به بیش از 50  درجه سانتیگراد می باشد و تولید کمپوست درکاپیک 6 ماه بطول انجامید. زمانی که میزان د رجه حرارت محیط با درجه حرارت کمپوست تنها 6-5 درجه اختلاف داشت می توان به استفاده از این کود در کشت ، اقدام کرد 

  1=2 - تولید کمپوست از کاه وکلش برنج 
 
جهت تولید این کود بسته به میزان حجم ترکیبات خام آلی یک پشته آماده می شود که در کاپیک برای 500 کیلو گرم کاه و کلش یک پشته به ابعاد طول 2 متر وعرض 50/1 متر وارتفاع 60 سانتیمتر آماده شد و بعد دور تا دور آن یک زهکش به عرض و عمق 50 سانتیمتر ایجاد گردید . درابتداء کف پشته توسط بیل یا هر وسیله دیگر کوبیده می شود و سپس 30 سانتیمتر کاه و کلش روی آن می ریزیم و با آبپاش روی این کاه وکلش را آبیاری می کنیم . میزان آب مورد نیاز جهت رطوبت کاه و کلش باید در آن حد باشد که وقتی کاه وکلش را فشار میدهیم ، قطرات آب از آن چکه چکه نماید . و سپس بر روی این کاه وکلش یک لایه برگ جنگل به ارتفاع 2 سانتیمتر اضافه می شود و با کوبیدن توسط پا میزان ارتفاع توده را به 15 سانتیمتر  میرسانیم وسپس یک لایه نازک کود مرغی و سبوس نرم که به نسبت 3 به 1 مخلوط شده به روی آن پخش میکنیم و بعد با شن کش این توده را خراش می دهیم تا یک مقداری کمی از کود مرغی و برگ جنگل و سبوس برنج با کاه و کلش مخلوط شود واین مرحله را چندین بار دیگر نیز انجام میدهیم تا در نهایت کاه وکلش تمام شود درنهایت یک شکل گنبدی به این توده می دهیم . و سپس بر روی آن پلاستیک کشیده می شود در کاپیک میزان مواد مصرف شده برابر با  300 کیلو گرم کاه و کلش – 70 کیلو گرم برگ جنگل – 20 کیلو گرم کود مرغی و 7 کیلو گرم سبوس برنج ، بوده که در حدود 4 ماه بعد از مخلوط کردن آماده مصرف میباشد.
نکته قابل توجه آنکه در نهایت بعد از ایجادحالت گنبدی به کاه و کلش به توصیه دکتر کاتو یک لایه نازک خاک روی توده ، داده شده و سپس پلاستیک روی آن کشیدیم . مشاهده شد که بتدریج در زیر پلاستیک بذرهای علف هرز موجود در خاک سبز شده و شروع به رشد ونمو کردند این عمل تا حدود دو ماه اولیه ادامه داشت ولی از ماه سوم مشاهده شد که علف های هرز در حال از بین رفتن می باشند و درماه چهارم بطور کلی نابود شدند علت آن این بوده که در اثر فعل و انفعالات تخمیری گاز آمونیاک متصاعد شده و سبب نابود شدن علف های هرز روئیده بر روی سطح خاک گردید .

         2- تهیه کمپوست به روش غیر هوازی
 
در این روش همچنان که از نام آن مشخص می باشد فرآیند تخمیر غیر هوازی در تهیه کمپوست نقش اساسی دارد . از محسنات آن سریعتر آماده شدن و نیز امکان تهیه آن در هر شرایط آب و هوایی می باشد. ولی از مشکلات مهم آن کنترل و هدایت فرآیند تخمیر غیر هوازی است . در کاپیک چند نوع کود مختلف به این روش تولید شده که در زیر به شرح کامل آن می پردازیم .
2-1- تولید کمپوست از سبوس نرم برنج 

در این روش ابتداء ماده اولیه تخمیر را آماده می نمائیم به این نحو که ابتداء 100 گرم سویا را آب پز کرده و بعد از سرد شدن آن  ناتوباکتری را به آن اضافه می کنیم و جهت تهیه این باکتری دکتر کاتو آن را از ژاپن آوردند ولی کشاورزان به جای آن می توانند از ساقه های برنج استفاده کنند چون دکتر کاتو اظهار داشتند که ساقه های بوته برنج سرشار از این نوع باکتری می باشد  آماده شدن مایه تخمیر15-10 روز طول می کشد پس از تهیه مایه تخمیر، شروع به تهیه کود مینمائیم .
ابتداء در یک بشکه 60 لیتری پلاستیکی تمیز به میزان 10 کیلو گرم سبوس نرم برنج می ریزیم و سپس دو لیتر آب که باید در حدود 30 درجه سانتیگراد حرارت داشته باشد به تدریج به آن اضافه می کنیم . در نهایت باید میزان رطوبت این توده در آن حد باشد که بعد از فشردن در دست به آسانی متلاشی گردد.  سپس 50 کیلوگرم از مایه تخمیر ( مخمر ) را به کل توده اضافه کرده با آن مخلوط نمائیم. و بعد از آن در پوش این تانک پلاستیکی را محکم بسته و در یک محیط گرم که حرارتی در حدود 30 درجه سانتیگراد داشته باشد منتقل کرده و باید در طول آماده شدن این کمپوست میزان درجه حرارت و رطوبت آن را تحت کنترل داشت . به این روش که با افزایش حرارت به بیش از 50 درجه سانتیگراد و یا کاهش رطوبت با اضافه کردن آب و یاجابجایی به نقطه سردتر ومحکم تر نمودن در پوش تانک آن را تا زمان آماده شدن کنترل می نمائیم و به تدریج که فعالیت باکتریها افزایش پیدا می کند تغییر رنگ قابل ملاحظه ای در رنگ توده ایجاد شده وبه رنگ قهوه ای تیره در می آید و نیز بوئی تندی از آن به مشام می رسد که این بو مربوط به بوی الکل تولید شده میباشد که در زمان فعل وانفعالات تخمیر تولید می شود .

2-2- تهیه کمپوست با استفاده از شیره نیشکر و ماهی کیلکا 

به منظور تهیه کود ابتداء یک تانک 60 لیتری پلاستیکی تهیه نموده 10 کیلوگرم شیره نیشکر در درون آن می ریزیم و سپس هم وزن آن ، 10 کیلوگرم ماهی کیلکا تازه صید شده به آن اضافه کرده و سپس روی آن را با درپوش محکم می بندیم و آن را دریک محیط معتدل قرار میدهیم و این کود را در ماه، دو یا سه بار به هم می زنیم تا ماهی ونیشکر با هم مخلوط شود در نهایت در طول چند ماه مشاهده می شود که اجزای ماهی کیلکا در نیشکر حل می شود و نمی توان ماهی کیلکا را در این مخلوط تشخیص داد .


2-3- تهیه کمپوست با استفاده از مخلوط چند ماده خام آلی 

در کاپیک یک نوع کود با روش 100% غیر هوازی تولید شده که میزان ازت آن 40 گرم در یک کیلو گرم ماده خشک می باشد . مواد تشکیل دهنده آن عبارتند از :
      سبوس نرم 5/12 کیلو گرم - پودر سویا 15 کیلو گرم - پودر ماهی کیلکا 5/2 کیلو گرم-  پودر استخوان 75/3 کیلو گرم - پوسته برنج 5/1 کیلو گرم- آب 5/7 لیتر- نیشکر تخمیر شده 73 گرم- ماهی کیلکا تخمیر شده (کمپوست حاصله از شیره نیشکر و ماهی کیلکا ) 73 گرم 
در ابتداء این مواد را بر روی یک پلاستیک با هم دیگر مخلوط می کنیم آنچه که مهم می باشد تولید یک مخلوط یکنواخت می باشد . جهت این امر ، ابتداء مواد جامد را با هم دیگر مخلوط نموده وسپس مواد مایع را در آب حل می کنیم و به تدریج به مواد حامد اضافه می کنیم .در نهایت باید مخلوطی با رطوبتی معادل50 تا 60 %  با تهیه شود . سپس آنها را به یک بشکه 60 لیتری منتقل کرده و درب آن را محکم می بندیم تا اکسیژن به این بشکه نفود نکند .جهت تثبیت میزان درجه حرارت بهتر می باشد که در درون آن یک دما سنج ماگزیمم ومینیمم قرار دهیم . در کاپیک مشاهده شده که در چند روز اول میزان تغییرات درجه حرارت زیاد و شدید بوده ولی بعد از چهار روز میزان درجه حرارت در حدود 30 درجه سانتیگراد ثابت شد واز روز پانزدهم به بعد به تدریج بوی الکل از آن به مشام می رسید که نشان دهنده فعال بودن باکتری تخمیر غیر هوازی می باشد و درحدود 40 روز بعد از شروع بکار بتدریج تغییر رنگ قابل ملاحظه در توده مشاهده شده است.

 تهیه بستر کشت به روش ارگانیک فارمینگ 
در این نوع کشت زمین یکپارچه شخم عمیق زده می شود و سپس بصورت جوی و پشته در می آید. عرض و عمق جوی 50 سانتیمتر است که خاک جوی بر روی پشته ای به عرض 20/1 متر ریخته می شود تا عمق خاک زراعی در حدود 35 تا 40 سانتیمتر گردد.
 در این قسمت چند روش اجراء شده جهت تهیه بستر کشت در ارگانیک فارمینگ توضیح داده میشود .


1-    استفاده از کاه وکلش به منظور افزایش درجه حرارت خاک
 
در این روش جهت افزایش درجه حرارت خاک در کشتهای زمستانه و یا در مناطق سردسیر که قصد کشت گیاهانی با نیاز حرارتی بالا می باشد ، در ابتداء یک قطعه زمین به ابعاد 20/1درعرض و 4 متر در طول انتخاب کرده و سپس به عمق 30 سانتیمتر خاک این منطقه را خارج کرده و بعد از آماده شدن این چاله ابتدا 20 سانتیمتر کاه و کلش را به گودال اضافه کرده و سپس یک بار آبیاری کامل صورت می گیرد به اندازه ای که درصورت فشردن کاه و کلش آب ازآن چکه کند ، بعد از آبیاری میزان 5/1 کیلو گرم کود مرغی و نیم کیلو گرم سبوس نرم مخلوط شده را بر روی کاه وکلش پخش نموده و سپس با پا می کوبیم تا میزان ارتفاع آن به 10 سانتیمتر برسد، این عمل تا سه مرتبه دیگر تکرار می شود تا ارتفاع کاه و کلش به سطح خاک برسد سپس از یک لایه خاک به ضخامت 20 سانتیمتر روی این توده می ریزیم و به میزان 3 کیلو گرم کاه و کلش تخمیر شده به آن اضافه کرده و با روتاری آن را مخلوط میکنیم بعد از آماده شدن پشته یک لایه پلاستیک شبیه به تونل بر روی آن کشیده می شود . عمل تخمیر در زیرسطح خاک سبب آزاد شدن حرارت شده و خاک را گرم می نماید و در نتیجه میزان جذب مواد غذایی توسط ریشه بیشتر شده و در نهایت یک بوته بزرگتر و زودرس خواهیم داشت . آنچه که مهم می باشد این است که در تهویه زیر تونل پلاستیک غفلت نگردد . چون در طی فرآیند تخمیر گاز آمونیاک بوجود می آید که درصورت عدم تهویه زیر پلاستیک و بالارفتن آن از حد مجاز گیاه دچار سوختگی می شود .

2- اضافه کردن سبوس و پوسته برنج جهت آماده کردن بستر کشت
 
یکی دیگر از روشهای اجراء شده اضافه کردن پوسته برنج به میزان 3 کیلو گرم  و سبوس  برنج به میزان 300 گرم در یک متر مربع می باشد.  نحوه کار به این صورت است که ابتداء زمین را شخم و سپس دیسک می زنیم و پشته ا ی بطول 4 متر و عرض 20/1 متر در آن ایجاد کرده و بعد پوسته و سبوس برنج را به خاک اضافه و با روتاری با آن مخلوط می کنیم . مشاهده شد که بعد از طی سه ماه در فصل پائیز ، پوسته برنج برنگ قهوه تیره تغییر رنگ داده و بتدریج تجزیه می شود . یک نکته را باید در این بخش مد نظر قرار داد وآن میزان حد مجاز افزودن عناصر غذایی به خاک می باشد . به عنوان مثال در خیار و گوجه فرنگی میزان نیاز کود ازته 35-30 گرم در یک متر مربع می باشد و باید به این نکته توجه کرد که آنچه که به خاک اضافه می کنیم در نهایت باید به نیاز های کودی فوق الذکر را تأمین نماید.

3- اضافه کردن سبوس برنج و کود مرغی جهت آماده کردن بستر کشت
 
در ابتدا زمین را شخم زده و توسط روتاری خاک را نرم می کنیم و بعد از آن در 100 متر مربع 20 کیلو گرم سبوس برنج و 10 کیلو گرم کود مرغی تازه را با روتاری زیر خاک می بریم . بعد از حدود یک ماه این بستر قابل کشت می باشد . در این روش میزان 9 گرم در یک متر مربع کود ازته به خاک اضافه می شود . در صورت کم بودن کود ازته برای کشت مورد نظر می توان با کود سرک میزان کمبود را جبران کرد .

عناصر موجود در کود مرغ
 
میزان آب 40%     نیتروژن 6-5%     فسفر 7-6%     پتاس 4-3%      کربن 45-35%  و نسبتC/N برابر با 6 - 10 می باشد .

عناصر موجود در سبوس برنج 

میزان آب 15%     نیتروژن 3-2%     فسفر 5-4%    پتاس 2-5/1%     کربن 50-45%  و نسبتC/N  برابر با 25-20 می باشد .

روشهای اضافه کردن کود ارگانیک به محیط کشت
 
بطور کلی دو روش وجود دارد (1) کود پایه (2) کود سرک . که درمورد هر کدام به تفصیل توضیح داده می شود .
کود پایه : اضافه کردن کود پایه در کشتهای مستقیم و نشاء با هم دیگر تفاوت دارد درکشت مستقیم مانند شلغم وهویج ، کود سرک در بین ردیفهای کشت داده می شود مانند شکل زیر :
    ردیف بذرپاشی 

     کود پایه
در روش اخیر بعد از مشخص نمودن فواصل بین بوته های کشت و بررسی قابلیت ریشه دوانی ، که در هر گیاه متفاوت می باشد ، اقدام به تهیه نوار کود پایه بین دو ردیف می نمائیم و پس از حفر یک کانال در بین دو ردیف ، کود پایه را ریخته وروی آن را با یک لایه خاک می پوشانیم .  میزان کود مصرف شده بسته به نوع کشت متفاوت می باشد به عنوان مثال اسفناج به میزان 20 گرم نیتروژن در یک متر مربع نیاز دارد که بعد از محاسبه میزان مواد غذایی موجود در خاک ، آن را به خاک اضافه می کنیم .
در روش دیگر که مختص کشت های نشایی مانند ، خیار و بادمجان و گوجه فرنگی می باشد ، ابتداء محل کشت را در پشته مشخص کرده و سپس در آن محل دو گودال حفر میکنیم ، نحوه کار به اینصورت می باشد که یک گودال دقیقاً در محل کشت نشاء می باشد و گودال دیگر که بزرگتر از آن می باشد ، دقیقاً چسبیده به آن می باشد در محل کشت ابتداء یک چاله (به شکل دایره) به ابعاد   30×30×30  ایجاد شده و مواد زیر که به عنوان مثال برای کشت خیار محاسبه شده در درون آن می ریزیم . 

             چاله کود(کود پایه)                  محل کشت نشاء

1-کاه و کلش تخمیر شده یک کیلو گرم 
2- برگ جنگلی یک کیلو گرم 
3- خاکستر پوسته برنج 3 سانتیمتر
4- کود آلی کاتو (5/0 کیلوگرم)

 این مواد به ترتیب فوق در گودال بر روی هم انباشته می شوند و بعد از آن یک لایه نازک خاک روی آن می دهیم و سپس 3 لیتر آب در این چاله ، اضافه می کنیم . جهت افزایش باکتری موجود در خاک لازم می باشد قبل از اضافه کردن آب به این چاله کشت ، میزان 100 سی سی کود تخمیر شده ماهی کیلکا و نیشکر با سه لیتر آب مخلوط کرده و سپس به خاک اضافه می کنیم . در جنب این چاله ، گودال دیگری  (به شکل  مربع ) به ابعاد 60× 30×30 حفر می گردد ودر درون آن به عنوان مثال برای کشت خیار مواد زیر اضافه می گردد. 
1- کاه و کلش پوسیده و تبدیل به کمپوست 2 کیلو گرم 
2- خاکستر پوسته برنج 1 کیلو گرم 
3- برگ جنگلی 2 کیلو گرم 
4-کود مخلوط آلی کاتو 1 کیلو گرم 
مواد فوق نیز به ترتیب به گودال اضافه شده و سپس میزان 4 لیتر آب به آن اضافه می شود و به این آب نیز جهت افزایش باکتریهای موجود در خاک در حدود 110 سی سی ، کود تخمیر شده ماهی کیلکا + نیشکر اضافه می گردد .
قابل توجه آنکه در کشت ارگانیک فارمینگ بعد از کشت نشاء و یا بذر ، آبیاری فقط در محل چاله های کشت بوته و یا کود پایه صورت می گیرد . و آن سبب می شود که ریشه های بوته های کشت شده در یک نقطه که همان محل گودال کود آلی می باشد ، تمرکز پیدا کرده و با این روش که باعث تمرکز زایی ریشه ها می شود ، میزان مصرف آب در کل دوره کشت ، کاهش پیدا خواهد کرد .
یکی دیگر از روشهای استفاده از کود در کشت ارگانیک فارمینگ، اضافه کردن کود آلی بصورت محلول و بصورت سرک می باشد در این روش ابتداء میزان عنصر مورد نظر جهت اضافه کردن به بوته های کشت شده ، محاسبه می گردد و سپس نوع کود آلی مناسب را آماده کرده و ابتداء با یک حجم مشخصی از آب مخلوط کرده وبعد از 48 ساعت آن را جهت اضافه کردن به بوته های کشت ، مورد استفاده قرار می دهیم به عنوان مثال اگر تصمیم داشته باشیم میزان یک گرم ا زت به هر بوته خیار در حال رشد اضافه کنیم ابتداء محاسبه می کنیم که کود آلی مورد نظر جهت این امر چه میزان از این عنصر را دارا می باشد به عنوان مثال کود آلی کاتو 20 گرم در یک کیلو گرم ماده خشک ، ازت دارد بنابراین ابتداء به عنوان مثال جهت 20 بوته خیار ، 20 لیتر آب را با یک کیلو گرم از کود الی کاتو ، مخلوط کرده  و بمدت 48 ساعت در یک نقطه قرار داده و سپس به هر بوته یک لیتر آب حاوی کود اضافه می کنیم .
موارد استفاده از کود سرک در کشت آلی به شرح زیر می باشد :
 1- معمولاً بعد از کشت نشاء به دلیل ضعیف شدن بوته در زمان جابجایی نشاء و نیز بعد از نشاء کاری بعلت اینکه ریشه بوته ها هنوز قدرت جذب مواد غذایی از چاله کشت را ندارند بدین منظور باید از کود سرک با محتوی کم ازت برای شروع فعالیت ریشه نشاء در محیط جدید استفاده شود .
2- از طرف دیگر جهت هدایت ریشه در کشت نشاء و یا در کشت مستقیم بذر ، مهم می باشد که با دادن کود سرک ، مسیر رشد ریشه را به سمت چاله کود هدایت نمائیم و در آن صورت در میزان مصرف آب و مصرف کودهای سرک بعدی صرفه جویی خواهیم کرد .
از دیگر آزمایشات مشاهده ای انجام شده در کشت آلی ، استفاده از مالچ جهت کاهش تبخیر و نیز افزایش مقاومت بوته در برابر شرایط بد آب و هوایی است . 
بدین منظور از موادی مانند :  روزنامه - پوسته برنج - پلاستیک وکاه وکلش استفاده می کنیم.
آنچه که در کاپیک ، بدست آوردیم و قابل توصیه به کشاورزان نیز می باشد استفاده از پوسته شالی به عنوان یک سیستم مالچ در کشت آلی می باشد . به این نحو که بعد از کشت نشاء و یا کشت بذر یک لایه نازک در حدود 3-2 سانتیمتر پوسته شالی را بر روی خاک اضافه کرده و سپس یک آبیاری صورت می گیرد تا پوسته شالی مقداری سنگین شده و توسط باد جابجا نشود. در کاپیک مشاهده شد که با مصرف پوسته برنج میزان مصرف آب بطور قابل ملاحظه ای کاهش یافت .
یکی دیگر از آزمایشات انجام شده در کاپیک در زمینه تولید مواد ارگانیکی، تولید سرکه چوب می باشد . سرکه چوب مایعی است که از انواع اسید ها با اسیدیته در حدود 3/5  تشکیل شده است.   
در کاپیک در چند مورد از سرکه چوب استفاده شد که عبارتند از:
 1- جهت پائین آوردن PH  خاک  2- کنترل و دافعه حشرات  3-  افزایش فعالیت باکتریهای موجود در خاک 
آنچه که قابل توجه می باشد اثرات عجیب آن در زمان استفاده می باشد و جا دارد که در چند سال متوالی آزمایش گردد تا نتایج حاصله مورد تائید قرار گیرد . در اینجا نحوه تولید آن را شرح می دهیم .

تولید سرکه چوب
 
وسایل مورد نیاز : 
1- یک عدد بشکه 220 لیتری فلزی سالم وتمیز 
2-  10 عدد لوله بخاری فلزی 50 سانتیمتری به قطر 10 سانتیمتر 
3- یک عدد قیف پلاستیکی 
4-  3 عدد کیسه گونی 
 5- یک عدد زانوی 10 سانتیمتری 
 6- یک عدد کلاهک لوله بخاری 
 7- یک عدد بشکه پلاستیکی 
 8- سه متر شیلنگ آب به قطر دهانه خروجی قیف
ابتداء (طبق شکل ضمیمه) یک برش عرضی در قسمت سر بشکه ایجاد شده ونیز یک سوراخ به قطر 10 سانتیمتر در قسمت بدنه در انتهای آن ایجاد می شود .
بعد از قرار دادن بشکه در روی زمین ،لوله های بخاری بایک شیب 45 درجه به ستونهای نگهدارنده وصل می شوند و در انتهای این لوله یک کلاهک نصب می شود . کیسه گونی کنفی را در فاصله دو متری ابتدای لوله بخاری وصل می نمائیم، قابل توجه اینکه  این گونی باید همیشه مرطوب باشد. در ابتداء محل نصب کیسه گونی کنفی، یک سوراخ به قطر 2 سانتیمتر ایجاد می گردد و در زیر آن یک قیف قرار داده می شود و با استفاده از شیلنگ ، این قیف را به بشکه 20 لیتری وصل می کنیم . نحوه کار به این صورت است که ابتداء در بشکه مقداری چوب قرار داده و آن را آتش می زنیم و سپس پوسته برنج را از طریق برش عرضی داده شده در بشکه بر روی چوب در حال سوختن می ریزیم وسپس درب بشکه را بسته تا آتش خفه شود . در این حالت دود غلیظی ایجاد شده و از طریق لوله بخاری به سمت بیرون هدایت می گردد . 
به دلیل وجود کیسه گونی کنفی نمناک ، دود حاصله سرد شده و از طریق سوراخ موجود در لوله بخاری بسمت پائین حرکت می کند. وتوسط قیف به بشکه 20 لیتری هدایت می گردد . دراین روش در کاپیک از هر 100 کیلو گرم پوسته شالی در حدود 8 لیتر سرکه چوب بدست آوردیم . 
بعد از تولید این مایع سیاه رنگ در ابتداء باید آن را در یک محل بمدت 6 ماه بدون هیچگونه حرکتی قرار داد . در طول این 6 ماه این مایع سیاه رنگ به سه قسمت تبدیل می شود . در قسمت بالا میزان درصد آب زیاد می باشد و هیچگونه مصرفی ندارد،  در قسمت وسط که از آن جهت فعالیت ارگانیک فارمینگ استفاده می شود و قسمت پائین که میزان غلظت آن زیاد می باشد . و دکتر کاتو ، اظهار داشتند در ژاپن جهت افزایش فعالیت باکتریهای موجود در معده و روده انسان از آن استفاده می کنند .
بعد از جداسازی لایه میانی ، به دو نحو میتوان آن را مصرف کرد  به منظورکاهش دادن PH   خاک و نیز دافعه حشرات ، از آن بصورت مستقیم استفاده می شود ولی اگر بخواهیم از آن بعنوان حشره کش استفاده نمائیم، لازم است که آن را ابتداء تقطیر نموده و سپس مصرف کنیم . در فرآیند تقطیر لازم است به نکات زیر توجه گردد :
1-    در زمان اضافه کردن ماده خام سرکه چوب به بالون دقت گردد همیشه دو سوم ظرفیت بالون را پرکنیم
 2-  در 10 دقیقه ابتدائی تقطیر سرکه چوب ، محل خروج بخار در بالون ، باز باشد . چون در 10 دقیقه اول آنچه به جوش می آید و بخار می شود ، آب می باشد، چونکه نقطه جوش آب از نقطه جوش سرکه چوب پائین تر می باشد ، و جهت خالص کردن و غلیظ کردن سرکه چوب لازم است که در ابتداء بخار آب از آن جدا گردد .
2-    زمانی که در حدود 250 سی سی از مواد در انتهای بالون باقی مانده باشد، باید عمل تقطیر را متوقف نمائیم . چون دکتر کاتو اظهار داشتند که استفاده از این مواد باقیمانده در کشت آلی مضر می باشد و جا دارد که بیشتر تحقیق گردد.
3-    در کاپیک از 6 لیتر محلول خام سیاه رنگ سرکه چوب در حدود یک لیتر محلول شیری رنگ خالص سرکه چوب بدست آمده است .

 

نحوه محاسبه میزان عناصر غذایی N.P.K.C و نیزنسبت C/N در مواد خام آلی :

 به عنوان مثال در پوسته و سبوس برنج بشرح زیر می باشد .

اگر بخواهیم که از ترکیب 1 کیلو گرم سبوس برنج و 5 کیلو گرم پوسته برنج یک کود ارگانیک تولید کنیم ابتدا باید میزان عناصر آن مشخص گردد . البته باید توجه داشت که جهت محاسبه میزان درصد عناصر غذایی ماده خشک منظور اصلی محاسبات می باشد بنابراین آب باید از بین برود. در سبوس برنج 15% آب وجود دارد. 

یزان کربن به ازت در این کود مناسب نمی باشد. چون در کشت ارگانیک فارمینگ بهترین نسبت 20 الی 25 بوده بنابراین میزان ازت ترکیب بالا کم می باشد.  
 
جدول میزان عناصر غذایی در گیاهان مختلف به منظور محاسبه نوع ومقدار هر ماده خام آلی در تولید کود ارگانیک

 تأثیر سرکه چوب در رشد و نمو نشاء برنج

اسیدتیه مناسب خاک خزانه برنج در حدود 5/5  میباشد. با توجه به اسیدیته بالای خاک منطقه، به توصیه کارشناسان ژاپنی جهت پائین آوردن  خاک از گوگرد معدنی( المنتی) استفاده میگردد. که از مشکلات آن ایجاد سوزش در چشم و پوست درهنگام  مخلوط کردن آن با خاک و نیز ایجاد پوسیدگی دستگاه بذرپاش و پوسیدگی نشاء در خزانه در صورت عدم تهویه مناسب میباشد. با مشاهده این مشکلات به توصیه دکتر کاتو با توجه به اسیدیته پائین سرکه چوب که در حدود 5/5  میباشد , از آن بجای گوگرد معدنی در پائین آوردن اسیدیته خاک استفاده نمودندکه این آزمایش در قالب طرح مشاهده ای در کاپیک انجام شده است. 
وسایل مورد نیاز جهت انجام این آزمایش  عبارتند از:
1- خاک مزرعه به میزان 200 کیلوگرم ،  2- جعبه نشا به تعداد 24 عدد ، 3- سرکه چوب تقطیر شده به میزان 1 لیتر ، 4- کود شیمیائی به میزان 100 گرم سوپر فسفات تریپل ، 100 گرم اوره ، 100 گرم سولفات پتاسیم ، 5- بذر طارم به میزان 5 کیلوگرم 6- آبپاش و لوله آزمایش مدرج  
این آزمایش دارای 6 تیمار 4 تکرار ودر مجموع 24 واحد آزمایشی بود. تیمار های ما عبارت از نسبتهای 0 ، 10 در هزار، 3/3 در هزار ، 2در هزار ، 43/1 در هزار و 1 در هزار سرکه چوب بودند. که تیمار صفر بعنوان شاهد (آب خالص) در نظر گرفته شد.
نحوه محاسبه میزان غلظت سرکه چوب در هر جعبه به این صورت می باشد که میزان آب مورد نیاز در هر جعبه نشا دو لیتر می باشد. از آنجائی که در این آزمایش 4 تکرار وجود داشت ، به 8 لیتر آب برای هر تیمار نیازمندیم. بنابراین در تیمارهای فوق به ترتیب به 80 میزان  ، 4/26 ، 16 ، 4/11 و 8 سی سی سرکه چوب مورد نیاز می باشد.
نحوه اجراء به اینصورت بوده است که میزان 200 کیلوگرم خاک از مزرعه جمع آروری شده و بعد از نرم کردن آن توسط دستگاه خاک خرد کن در یک مکان سرپوشیده قرار می گیرد. در ادامه 7 کیلوگرم بذر واریته طارم را سبک و سنگین نموده و سپس آنرا در دستگاه جوانه زنی در طول 7 روز جوانه دار نموده ، بعد از آن عملیات بذر پاشی را شروع می نمائیم. نحوه انجام عملیات بذر پاشی در هر تیمار به این صورت می باشد که ابتدا 4 جعبه برای هر تیمار در کنار هم قرار داده و سپس در هر جعبه به میزان 2 سانتیمتر خاک نرم شده می ریزیم و در هر جعبه به مقدار 4 گرم اوره ، 4 گرم سوپر فسفات تریپل و 4 گرم سولفات پتاسیم اضافه کرده و آنرا با خاک مخلوط می نمائیم سپس تیمار های فوق را در غلظتهای تعیین شده بکار می بریم.
در ادامه به میزان 200 گرم بذر طارم جوانه دار شده در هر جعبه بذر پاشی می شود و در پایان    5/0 سانتیمتر خاک بر روی هر جعبه می ریزیم. عملیات فوق برای همه تیمارهای آزمایشی انجام میشود.سپس به منظور رشد اولیه بذرها جعبه های نشاء را به تاریک خانه منتقل می نمائیم.
میزان درجه حرارت در تاریکخانه 30 درجه سانتیگراد و درصد رطوبت آن 90% میباشد در طول 48 ساعت که جعبه ها در تاریکخانه قرار دارند ساقه چه بذر از خاک خارج می گردد و سپس جعبه ها را از تاریکخانه خارج کرده و به خزانه خشک منتقل می نمائیم و با توجه به میزان رطوبت خاک، جعبه های نشا در طول 18 روز پرورش نشاء در این آزمایش آبیاری می گردند. در روز هجدهم با حضور پروفسور کاتانو و دکتر کاتو و اعضای گروه زراعت تیمار 10 در هزار با توجه به رشد یکنواخت ، سبزینه و شادابی بیشتر به عنوان بهترین تیمار انتخاب شد.   

افزودن سینگل فسفات به ترکیبات آلی 

یکی دیگر از مشکلاتی که در تخمیر هوازی وجود دارد تأمین درجه حرارت بالا بود، که در طی آن آمونیاک ( NH3 ) بخار می شود ومیزان درصد ازت کود آلی را کاهش می دهد جهت جبران و کم کردن این مشکل دکتر کاتو پیشنهاد دادند که سینگل فسفات به توده کود آلی اضافه شود چون در این کود CASO4 وجود دارد که در طی فعل و انفعالات شیمیایی S بجای N می نشیند و در اثر آن نیتروژن موجود در کود آلی به روش هوازی ، تثبیت می گردد . 
در مورد نحوه و چگونگی اجراء آن قرار شد که در سالجاری بعد از آوردن کود سینگل فسفات از ژاپن یکسری آزمایشات در این زمینه انجام گیرد .

نحوه انتخاب نوع تخمیر

بطور کلی دونوع تخمیر وجود دارد: 
1-    هوازی 
2-  غیر هوازی
درفصل زمستان و پائیزو نیز در مناطق سردسیر چون درجه حرارت خاک پائین می باشد جهت بالابردن درجه حرارت خاک ونیز جذب بهتر مواد غذایی به نظر می رسد که استفاده از مواد تخمیر شده به روش هوازی که تنها 60% از فرآیند تخمیرآن انجام شده ، مناسبتر می باشد چون ادامه فعالیت تخمیر در خاک انجام شده و سبب گرم شدن خاک می گردد . و در مناطق گرمسیر و در فصول گرم بهتر می باشد که از مواد تخمیر شده به روش غیر هوازی استفاده گردد .چون بعد از اضافه کردن این نوع کود به خاک ، تغییر قابل ملاحظه ای در درجه حرارت خاک ایجاد نمی گردد  و مشکلی در فرآیند رشد بوجود نمی آورد و انتخاب نوع فرآیند تخمیر به زمان مصرف آن نیز بستگی دارد توضیح آنکه اگر فرصت کافی بین تولید ومصرف کود وجود نداشته باشد باید از تخمیر غیر هوازی استفاده شود بنابراین با بررسی فاکتورهای مختلف به انتخاب نوع تخمیر اقدام می نمائیم .

تناوب کشت در ارگانیک فارمینگ

بحثی که با آقای دکتر کاتو در زمینه تناوب کشت داشتیم ایشان جدولی را ارائه دادند که در کشت ارکانیک قارمینگ در بین کشاورزان ژاپن رعایت می شود و به شرح زیر می باشد: 
 
         
تناوب بد    تناوب خوب
گوجه فرنگی، سیب زمینی ، بادمجان ، فلفل سبز ، خیار    گوجه فرنگی، بروکلی ، ذرت شیرین ، تره ، کلم
خیار، ترب سفید بزرگ ، هویج ، کدو    خیار، اسفناج ، پیاز ، ذرت شیرین
خیار ، هویج ، هندوانه    خیار، اسفناج ، پیاز ، ذرت شیرین
ترب سفید بزرگ، گوجه فرنگی ، فلفل سبز ، سیب زمینی    ترب سفید بزرگ ،کدو ، سویا ، لوبیا
هویج ،خیار ، گوجه فرنگی    کلم چینی ، کلم پیچ ، تره
پیاز، تره    پیاز، ترب سفید بزرگ ، هندوانه ، تره ، خربزه ، کلم پیچ
ذرت شیرین ، ترب سفید بزرگ ، هویج    ذرت شیرین، کلم چینی ، بروکلی ، گوجه فرنگی ، لوبیا


لازم بذکر می باشد که در کشتهای سیب زمینی ، گوجه فرنگی ، بادمجان و نخود دوره تناوب کشت چهار سال می باشد و در کلم چینی و کلم پیچ سبز و پیاز وخیار این دوره سه سال میباشد و بین کشتهای ترب سفید بزرگ و شلغم باید دو سال فاصله دو کشت  باشد .
اگر ناچار باشیم که یک کشت را هر سال در زمین تکرار کنیم در درجه اول باید جهت ضد عفونی کردن زمین در فصل تابستان بعد از شخم زدن زمین و آبیاری کردن پشته ها ، روی آن را با پلاستیک بپوشانیم که با این عمل میزان درجه حرارت خاک بالا رفته و آفات و بیماریها کاهش پیدا میکنند و از طرف دیگر نیز جهت افزایش میزان باکتریهای خاک مهم می باشد که بعد از برداشت محصول و قبل از کاشت محصول بعدی ضایعات محصول برداشت شده را روی سطح خاک پخش نمود.

نحوه محاسبه میزان عناصر غذایی   N.P.K   در مواد خام آلی و میزان کل ازت و فسفر ، پتاسیم : 

 

 

 

----------------------------------

کلیات کمپوست و فرآیند تولید آن در مجموعه تولیدی توزیعی مجید ارگانیک :

کمپوست  : از تجزیه شدن کودهای دامی و آلی بوجود می آید . از مزایای آن نسبت به کود سبز عبارتست از 1- سریعتر جذب شدن تو سط گیاه  حداکثر در طول 10 روز 2- کود سالم و کامل با تناسب مناسب  
از معایب آن  :1- در 1000 متر مربع در حدود 8 تن کمپوست باید مصرف شود و تهیه این میزان مشکل می باشد. 2- در زمان تهیه آن باید شرایط مناسب از نظر پوشش کود و دور از خورشید و باران و مخلوط کردن کود در طول سه ماه ... یک مقدار مشکل به نظر می رسد.
نکات مهم در زمان تهیه کمپوست :
1- مخلوط کردن مواد خشک و تر با خاک : جهت تناسب مواد خشک و تر و نیز اضافه کردن باکتری به کود آلی خام بهترین نسبت   خاک 1 قسمت-مواد تر 3 قسمت- مواد خشک 6 قسمت
قابل توجه آن که مواد خشک بدون اضافه کردن آب و مواد تر به عنوان مثال (ادار گاو ) به دلیل بالا بودن ازت/کربن و کم بودن فعالیت باکتری در اثر رطوبت کم ,زمان تهیه کمپوست طولانی تر می گردد

تاثیر کمپوست در خاک :


1- سبب افزایش  N.P.K  خاک می شود. 

2-سبب افزایش کود های میکرو المان خاک می شود.

3-مواد غذایی به تدریج تجزیه می شود و در اختیار گیاه قرار می گیرد.

4-در کودهای آلی به دلیل دارا بودن کربن بالا در ترکیبات خود به عنوان یک منیع مهم برای موجودات ذره بینی خاک می باشد.از آن جمله باکتریهای Nitrifying   و قارچهای تجزیه کننده سلولز و کرمهای 

 

 

 

 

کاشت گیاه باقلا- لوبیا سبز ... در فصل زمستان در مزرعه کشت سیب زمینی شیرین با هدف ایجاد تناوب- کنترل علف هرز- افزایش حاصلخیزی خاک...

 

 

 

کشت شبدر برسیم با نگاه افزایش حاصل خیزی خاک در مزرعه کشت سیب زمینی شیرین

  • میزان بذر 30 کیلو
  • کشت در مهر
  • شخم در فروردین-

---------------------------------------------

کود آبیاری در کشت سیب زمینی شیرین

 

جرخه بالانس ازت در  مراحل تولید

 

 

تولید کود بوکاشی با استفاده از ضایعات ماهی و نیشکر با هدف افزایش حاصلخیزی خاک مزرعه سیب زمینی شیرین

 

----------------

اهمیت حاصلخیزی خاک در تولید سیب زمینی شیرین

 

 حاصلخیزی خاک توصیف‌کننده توانایی و قابلیت خاک برای تأمین شرایط رشد پایا، بهینه و مطلوب گیاه است. درگذشته حاصلخیزی خاک، صرفاً تأمین نیاز عنصریNPKبوده است. پس‌ازآن اهمیت ماده آلی موردتوجه قرار گرفت و سرانجام بحث ریزمغذی‌ها مطرح شد.سپس سیستم دینامیکی زیستی موردبررسی قرار گرفت که توسط دانشمندی آلمانی به نام رودولف استونر ارائه شد و کشاورزی به‌عنوان یک سیستم پایدار درون اکوسیستم معرفی گردید و نام آن از واژه یونانی «بیو» که به معنی «انرژی زیستی» است، گرفته‌شده است. در این سیستم جانوران به‌عنوان یک قسمت از اکوسیستم کشاورزی در نظر گرفته‌شده‌اند. استانداردهای بیودینامیک محدودتر از کشاورزی آلی بود و در کشاورزی بیودینامیک متدهایی شبیه به هومیوپاتی کنونی رایج بوده است وسرانجام بحث کشاورزی آلی مطرح شد.هرچند استفاده از کودهای معدنی ظاهراً سریع‌ترین و مطمئن‌ترین راه برای تأمین حاصلخیزی خاک به شمار می‌رود، لیکن هزینه‌های زیاد مصرف کود، آلودگی و تخریب محیط‌زیستمحیط زیست و خاک، نگران‌کننده است. بنابراین، استفاده کامل از منابع گیاهی غذایی قابل‌تجدید موجود (آلی و بیولوژیکی) به همراه کاربرد بهینه‌ای از مواد معدنی،نقش مهمی در جهت حفظ باروری، ساختمان و فعالیت حیاتی خاک ایفا می‌کند. در ایران با اقلیم غالب خشک و نیمه‌خشک نه‌تنهاخاک‌ها عموماً ازنظر مواد آلی فقیر بوده (کمتر از یک درصد) بلکه به جهت بالا بودن دما، ثابت نگه‌داشتن و حفظ مقدار ماده آلی خاک بسیار دشوار می‌باشد.
1-6-2- فواید استفاده از مواد آلی: 
-    مواد آلی منبع تأمین 90-95 درصد ازت موردنیاز گیاه در خاک‌های کود نخورده است.
-    مواد آلی منبع مهم تأمین فسفر و گوگرد می‌باشد، مشروط به اینکه مقدار هوموس خاک به دو درصد یا بیشتر برسد.
-    مواد آلی به‌طور مستقیم یا غیرمستقیمسبب تولید مواد تشکیل‌دهنده خاکدانه‌هاازجمله پلی ساکاریدها می‌شود.
-    مواد آلی غالباً 70-30 درصد از کل ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) خاک را تشکیل می‌دهند. سطوح زیاد قابل‌دسترس در هوموس، محل‌های تبادل کاتیونی زیادی دارد که عناصر غذایی را برای استفاده بعدی گیاه نگه می‌دارد. علاوه بر این، فلزات سنگین آلوده‌کننده مانند سرب، کادمیم و فلزات مشابه که معمولاً به علت استفاده از فاضلاب‌ها وارد خاک می‌شوند را جذب سطحی می‌کند و از این طریق به پاک‌سازی محیط کمک می‌کند.
-    مواد آلی عموماً مقدار آب موجود در خاک در حالت ظرفیت مزرعه و همچنین مقدار آب قابل‌استفاده در خاک‌های شنی را افزایش داده و تهویه خاک‌های رسی را با افزایش خاکدانه سازی و ایجاد خلل و فرج بزرگ‌تر، زیادترمی‌کند.
-    مواد آلی به‌عنوان یک کلات عمل می‌کند و درنتیجه قابلیت استفاده و تحرک عناصر کم‌مصرف راافزایش می‌دهد.
-    مواد آلی کربن موردنیاز میکروارگانیسم‌های مفید خاک مانند باکتری‌هایتثبیت‌کننده ازت (ازتوباکترها) را فراهم می‌کند.
-    وقتی‌که ماده آلی پوشش‌دهنده(مالچ) به سطح خاک اضافه می‌شود، فرسایش خاک را کاهشمی‌دهد.
-    مواد آلی با جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب مانع از دست رفتن رطوبت خاک می‌شود و در زمستان وتابستان دمای خاک را متعادل نگه می‌دارد.
-    هوموس ناشی از ماده آلی، مقاومت خاک را در برابر تغییرات سریع اسیدیته، قلیاییت و شوری وهمچنین صدمه آفت‌کش‌ها و فلزات سمی سنگین افزایش می‌دهد.(صالح راستین 1380)
1-6-3-کودهای بیولوژیک
 کودهای بیولوژیک، مواد نگهدارنده‌ای با انبوه متراکم یک یا چند نوع ارگانیسم مفید خاک‌زی و یا به‌صورت فرآورده متابولیک این موجودات می‌باشند که صرفاً به‌منظور تأمین عناصر غذایی موردنیاز گیاه، تولید می‌شوند. انواع رایج آن‌ها را «مایه تلقیح‌های میکروبی»  شامل می‌شوند که با نام میکروارگانیسم مورداستفاده یا گیاه مورد تلقیح و یا اکثراً با اسامی خاص تجارتی، برای فروش عرضه می‌شوند.
1-6-4- سابقه تولید
نخستین کودمیکروبی با نام تجارتی نیتراژین  (حاوی باکتری ریزوبیوم)، درست یک قرن پیش (1895) برای فروش عرضه شد (جانس و همکاران 1993) و متعاقب آن مراکز متعددی کار تولید گونه‌های مختلف ریزوبیوم و برخی باکتری‌های دیگر (ازتوباکترها، فسفو باکتری‌ها و ...) را آغاز کردند ولی این فعالیت‌ها به دلیل تقارن آن‌ها با شروع تولید کودهای شیمیایی، دوامی نیافتند. سرازیر شدن این رقیب نیرومند به عرصه بازارهای مصرف، به دلیل جاذبه‌های گمراه‌کننده‌ای چون: بهای ارزان، کاربرد سهل و آسان و به‌ویژه درآمدهای کاذب کوتاه‌مدت (بدون توجه به استهلاک سرمایه اصلی یعنی خاک و مواد آلی آن)، چند دهه تاریک رکود و وقفه را بر تولید کودهای بیولوژیک، تحمل نمود. با اوج‌گیری بهای نفت و مواد سوختی در اوائل دهه 1970 که افزایش بهای کودهای شیمیایی را در پی داشت، مسئله اقتصادی نبودن مصرف این کودها برای محصولات کشاورزی ارزان‌قیمت و لزوم استفاده از جایگزین‌های مناسب‌تر، مطرح گردید. این خود سرآغاز تحولی بود که استحکام پایه‌های آن را باید مدیون دانشمندانی باشیم که طی این سال‌ها، با طرح مسائل اساسی‌تری چون لزوم صرفه‌جویی در مصرف سوخت‌های فسیلی غیرقابل‌تجدید شونده و تأکید بر اثرات منفی ناشی از مصرف غیراصولی این کودها بر کیفیت خاک، محصولات زراعی و سایر عوارض زیست‌محیطی آن‌ها، زمینه‌های مناسب برای آغاز چنین تحولی را فراهم آورده بودند. سال‌های مقارن با اوج بهای نفت خام(74-1973) را زمان تجدید حیات یا رنسانس تحقیقات در زمینه تولید مجدد کودهای بیولوژیک، شناخته‌اند (نوپمورنبودی  1989). آغاز شکوفایی جوانه نهفته‌ای که طی چند دهه اخیر به شاخه‌ای برومند و پربار تبدیل شد و با اتکا به بنیادهای مستحکم علمی و بهره‌گیری از اطلاعات مربوط به توسعه بیوتکنولوژی در سایر زمینه‌های کاربردی، آینده‌ای درخشان را برای رسیدن به اهداف والای «بیوتکنولوژی خاک»، تولید می‌دهد.
1-6-5- موارد استفاده و مراحل تولید کودهای میکروبی
به‌طورمعمول، ارگانیسم‌های مورداستفاده برای تولید کودهای بیولوژیک، از خاک منشأ می‌گیرند و در اغلب خاک‌ها حضور فعال دارند. مع‌هذا در بسیاری از موارد، کمیت و کیفیت آن‌ها در حد مطلوب نیست و به همین دلیل استفاده از مایه تلقیح آن‌ها، ضرورت پیدا می‌کند. در این قبیل کودهای میکروبی، تراکم جمعیت سلولی در حدی است که می‌توان تا بیش از یک‌میلیون سلول زنده را برای هر دامنه تلقیح شده با آن، فراهم کند درحالی‌کهبه‌طور طبیعی چنین تعدادی به‌خصوص در حوزه فعالیت سیستم ریشه‌ای گیاه، حضور ندارند. عوامل زیر می‌توانند موجب تشدید کمبود یا دلیل نبود ارگانیسم موردنظر، در خاک‌های یک منطقه باشند:
1- تنش‌های محیطی بلندمدت مانند خشکی، غرقاب، حرارت زیاد و یخبندان.
2- استفاده زیاد و مکرر از سموم شیمیایی به‌منظور مبارزه با بیماری‌ها و آفت‌های گیاهی.
3- در مورد انواع همزیست با گیاهان، عدم حضور گیاه میزبان مناسب به مدت طولانی و یا واردکردن گونه یا واریته خاصی از یک گیاه غیربومی.
مزید بر مسائل کمی، تفاوت‌های کیفی نیز به‌شدت مطرح هستند. استعداد بالقوه افراد یک‌گونه برای انجام یک فرایند بیولوژیک خاص و یا برای مقابله با تنش‌های محیطی، بسیار متفاوت است و به‌طور طبیعی در هر خاک طیف وسیعی از سویه‌های مختلف یک‌گونه از ضعیف و کم تأثیر تا مقاوم و کاملاً مؤثر، حضور دارند، به همین دلیل، اولین مرحله تولید هر مایه تلقیح، جمع‌آوری و بررسی سویه‌های مختلف، به‌منظور انتخاب انواعی است که بالاترین پتانسیل را ازنظر انجام فرایند موردنظر و در ضمن بهترین توان تحمل را به شرایط اقلیم و خاک محل مورداستفاده و همین‌طور بیشترین سازگاری را با گونه وواریته گیاه زیر کشت در آن منطقه داشته باشند. مرحله بعدی، تکثیر سویه انتخاب‌شده روی محیط غذایی اختصاصی و سپس نگهداری روی یک ماده حامل  مناسب است که قادر به حفظ و نگهداری آن، از زمان تولید تا هنگام مصرف (معمولاً برای حدود یک سال)، به‌طور زنده و فعال، به تعدادی در حد استانداردهای  (حداقل8 10 تا 9 10 لول زنده در هر گرم از ماده حامل) باشد (دکتر باکرو همکاران 1990).

1-6-6-انواع کودهای بیولوژیک
رایج ترین این کودها، با استفاده از ارگانیسم‌های مربوط به گروه‌های زیر تهیه می‌شوند:
1- باکتری‌های تثبیت‌کننده ازت مولکولی (دی ازوتروف ها) 
4- باکتری‌های ریزوسفری محرک رشد گیاه
5- میکروارگانیسم‌های تبدیل‌کننده مواد آلی زائد به کمپوست
6- کرم‌های خاکی تولیدکننده ورمی کمپوست

 

---------------------------------------------------

دیدار با رئیس انجمن ارگانیک IFOAM

---------------------------------

بحث بیوگاز و پروژه در حال بررسی در مجموعه مجید ارگانیک

•    از خیساندن و تخمیر مواد آلی تحت شرایط بی هوازی بیو گاز تولید می شود که عمدتاٌ مخلوطی از گاز متان و دی اکسید کربن می باشد. متان گازی است قابل اشتعال و در طی  سه مرحله و بوسیله دو گروه اختصاصی از میکروارگانسیم ها صورت می پذیرد. 
در مرحله اول ماده مرکب آلی بوسیله باکتریهای مولد اسید شکسته شده و به ترکیبات آلی ساده تبدیل می شوند. چندین گونه از باکتریهای مولد اسید رشد کرده و به سرعت تکثیر می شوند.  این باکتریها به شرایط محیطی حساس نمی باشند. و مواد آلی مرکب را می شکنند و در ابتدا اسید استیک و اسید پروپیونیک همراه با آمونیاک و دی اکسید کربن تواید میکنند. گروه دوم  میکروارگانسیم ها باعث شکستن اسید به متان و دی اکسید کربن میشوند. این گروه جزء دسته کوچکی از باکتریها بوده و رشد و تکثیر آنها کند و نسیت به شرایط محیطی حساس می باشند.  در حال حاضر هشت گونه باکتری متان ساز شناخته شده که فقط یک گونه قادر به تبدیل اسید فرمیک به گاز متان می باشد.  نسبت میزان و تعداد باکتری باید کاملاٌ صحیح باشد در غیر این صورت با تکثیر سریع باکتریهای اسید ساز سبب پایین آمدن PH  و کند شدن فعالیت باکتریهای متان ساز می شوند.

---------------------------

بحث تجمع نیترات و نیتریت در گیاهان :

•    مصرف بیش از حد کود های ازته باعث افزایش غلظت نیترات در اندامهای قابل مصرف انواع سبزیها می شود. تعداد زیادی از سبزیجات ازت را در بدن خود ذخیره می کنند که برای خود سبزیجات مضر نمی باشد ولی برای انسان سمی می باشد. مطالعات نشان می دهد 10-6 هفته قبل از برداشت کلم و 6-4 هفته قبل از برداشت گوجه و خیار نباید از کود ازته استفاده شود. و همچنین مطالعات نشان می دهد که اسفناج-کاهو-کلم-شلغم- تربچه استعداد بالایی در جذب نیترات دارند. در حدود 80% نیترات وارد شده در بدن توسط دستگاه گوارش دفع و 20% باقی مانده تبدیل به نیتریت شده و آن بسیار سمی و برای بدن خطرناک می باشد. علت افزایش میزان نیترات در سبزیجات تنها به دلیل مصرف کود ازته نمی باشد بلکه آن در اثر عدم تناسب صحیح  در مصرف کودهای میکرو و ماکرو می باشد. در تولید سیب زمینی شیرین در مجموعه مجید ارگانیک با نگاه مسئولیت پذیری در فرآیند تولید ، سعی در تولید و عرضه محصولات سالم و کپ به شما دوستان هستیم.

----------------